Poczta zaloguj się przez facebooka
Dodaj do ulubionych Startuj z nami 21 kwietnia 2014, Poniedziałek
Login:
Hasło:
Przypomnij hasłoZapamiętaj mnie
Polecane:
Po królewsku na organach (6) Wyskrobane cuda (6) Ziemia przyszłości (31) Derby dla Górnika! (43) Szukasz dobrego konta?
Jesteś tutaj: Strona główna  strzałka  Aktualności  strzałka  Nowy Konin zaczął się w Czarkowie
Żródło:  

Nowy Konin zaczął się w Czarkowie

Dodano: 24.09.2009 06:13
Czytaj więcej na temat: Konin
Wracamy do wspomnień o dawnym Koninie, które tak żywo zainteresowały naszych Czytelników. Tym razem zapraszamy do podróży po Czarkowie, gdzie zbudowano pierwsze bloki nowego Konina.

Choć Czarków, a więc wieś, na miejscu której powstały pierwsze osiedla nowego Konina, została włączona do miasta dopiero w latach czterdziestych ubiegłego wieku, Konin pojawił się tam już dwadzieścia lat wcześniej. W 1922 roku w leżącym w gminie Gosławice Czarkowie zbudowano dworzec przy linii kolejowej łączącej Kutno i Strzałkowo. Na budynku zawieszono tablicę „Konin”.

Dworcową na dworzec

Uchwałę w sprawie budowy drogi z Konina do dworca ówcześni rajcy podjęli 28 września 1921 roku, a więc 88 lat temu. Wtedy też powstała wybrukowana kamieniami ulica Dworcowa, a przy niej legendarna Czarna Mańka, knajpa, która przetrwała do połowy lat sześćdziesiątych, i strażacka remiza, a między ulicą Polną (dzisiaj Aleje 1 Maja), a Kolejową - tartak. Bliżej Polnej magazynowane były bele drewna, dalej znajdowały się traki, a najbliżej dworca składowano tarcicę.

Na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych wybudowano też w Czarkowie kilka willi, w jednej z nich, przy Alejach 1 Maja, przez lata mieścił się później urząd stanu cywilnego a obecnie znajduje się restauracja Pałacyk. Do dzisiaj stoi też druga willa, schowana za gmachem Sądu Okręgowego.

Po Bydgoskiej zostały drzewa

Po prawej stronie ulicy Dworcowej, w miejscu, gdzie dzisiaj stoi Miejski Dom Kultury, znajdował się, położony na skarpie, cmentarz żydowski. W 1928 roku szczątki zmarłych zostały ekshumowane i przeniesione w nowe miejsce przy ulicy Nadrzecznej. Przez długi czas eksploatowano tam piasek, a dalej na północ, aż do skrzyżowania z ulicą Polną rozciągały się pola, jak to na wsi. Po drugiej stronie ulicy Polnej (gdzie teraz znajduje się sklep jubilerski Bajerskiego, a przez długie lata miała główną siedzibę poczta w nowym Koninie) rosły drzewa owocowe, a w połowie drogi między skrzyżowaniem, a dworcem kolejowym znajdowała się posesja. Na narożniku z ulicą Kolejową stał sklep, którego ściana frontowa była ustawiona ukośnie, pod kątem 45 stopni w stosunku do obu ulic.

Choć ulica Dworcowa stawała się powoli najważniejszą arterią komunikacyjną Czarkowa, nadal głównym traktem była Bydgoska, przy której Czarkowo powstało. Dzisiaj ta ulica tylko w części biegnie w tym samym miejscu, co droga, którą przez całe wieki nie tylko koninianie zmierzali do Torunia i Bydgoszczy. Nie da się dzisiaj przejść jej dawnym śladem, bo na drodze stoi Dom Kultury Oskard. Po ominięciu go, trzeba przejść między gmachem dawnego urzędu wojewódzkiego i sąsiednim blokiem, ukosem przeciąć Aleje 1 Maja i przejść między murowanym domem jeszcze sprzed wojny, a kioskiem warzywniczym, który też stoi na środku dawnej Bydgoskiej. Dalszy przebieg ulicy jest dość łatwy do odnalezienia, bowiem wyznacza go linia drzew, które rosły po jej prawej stronie. Pierwsze rośnie na prawo od małego pawilonu, w którym od kilkudziesięciu lat sprzedawane są (pierwsze w Koninie) lody włoskie, drugie zaraz za nim. Drzewa zaprowadzą badacza topografii dawnego Czarkowa aż do przejazdu kolejowego i ulicy Torowej.

Początek rozbioru

Tuż przed wojną władze Konina podjęły starania o włączenie Czarkowa i Wilkowa w granice miasta, ale ich sfinalizowaniu przeszkodziła wojna. Uczynili to niemieccy okupanci, a powojenne władze swymi decyzjami potwierdziły. Warto zauważyć, że od tej pory rozpoczął się powolny rozbiór gminy Gosławice, której kosztem Konin przez lata się rozrastał, aż po jej ostateczną likwidację w 1976 roku.

Ów rozbiór rozpoczął się właściwie jeszcze wcześniej. Na początków XX wieku granica między rzeczoną gminą, a miastem Koninem, przebiegała wzdłuż rzeki Warty, a tak zwane Pociejewo to była wówczas Grobla Czarkowska i to jej obywatelem, a nie Konina był Ludwik Reymond, który postawił tam swoja fabrykę i okazałą willę. Cała wyspa znalazła się w granicach Konina dopiero w 1907 roku.

Pierwsze domy w nowym Koninie również postawili Niemcy. Było to siedem dwukondygnacyjnych domów wielorodzinnych, zbudowanych w tym samym czasie (1942-44), co tak zwany Neue Heimat na południe od Konina, przy dzisiejszej ulicy Armii Krajowej. Po okupantach pozostała jeszcze jedna pamiątka w tej części miasta. Między ulicą Bydgoską, torami kolejowymi i ulica Kolejową zorganizowali obóz pracy przymusowej dla Żydów. Baraki, w których mieszkali więźniowie zostały zniszczone, ale do dzisiaj stoi budynek, w którym mieszkała załoga obozu. Od kilku lat stoi przed nim kamień, poświęcony pamięci ofiar lagru. Po wojnie zbudowano tam restaurację Megawat (dzisiaj Czardasz), a na wolnym placu przez wiele lat rozkładały się wędrowne „wesołe miasteczka”.

Pierwsze osiedla

Oficjalne kroniki informują, że pierwsze osiedle nowego Konina zostało zbudowane w latach 1949-1953. Ziemię z wykopów wydobywano łopatami, a przewożono taczkami. Pewnym ułatwieniem był jedynie ręcznie napędzany taśmociąg. Ponieważ nie było jeszcze ulic, nowe budynki oznaczano literami alfabetu: A, B, C, D, E i tak dalej. Dopiero kiedy stało już ich kilka, nadano nazwę pierwszej ulicy Górniczej, a później Energetyka. Jako pierwszy stanął blok przy ulicy Górniczej 1 (szczytem do Energetyka), potem znajdujące się z nim w jednej linii Górnicza 3 i 5. Mniej więcej w tym samym czasie przedsiębiorstwo budujące nowy Konin postawiło na rogu Alei 1 Maja i Dworcowej, na dzisiejszym Placu Niepodległości (obok Pałacyku) baraki, w których umieszczono biura i hotel robotniczy.

Drugie osiedle, które powstawało po drugiej stronie Alei 1 Maja budowano w połowie lat pięćdziesiątych. 1 listopada 1956 roku otwarto Dom Młodego Górnika (obecnie starostwo powiatowe), a 1 stycznia 1959 sąsiadujący z nim, a stojący frontem do Alei 1 Maja, trzykondygnacyjny budynek, w którym znalazła swoją siedzibę dyrekcja Kopalni Węgla Brunatnego Konin. Osiemnaście lat później, kiedy kopalnia przeniosła się do Kleczewa, na kolejnych dwadzieścia jeden lat zainstalował się tam urząd wojewódzki. Stopniowo powstawały tam inne budynki użyteczności publicznej: w 1967 r. biurowiec urzędu telekomunikacji (ale nie ten wielki biały gmach stojący od Alei 1 Maja), a w roku 1971 - tak zwany Pałac Sportu, czyli dzisiejszą halę sportową Rondo z basenem.

Kino w remizie

Na początku lat sześćdziesiątych pojawiły się pierwsze bloki trzeciego osiedla, a ono samo wzbogaciło się (w czerwcu 1960 r.) o kino, które zainstalowano w przebudowanej czarkowskiej remizie strażackiej przy ulicy Dworcowej (mniej więcej w tym miejscu znajduje się teraz główna siedziba banku Pekao SA). Nazywało się Energetyk. W 1964 r. zbudowano tunel pod torami kolejowymi, ale nie taki, jak dzisiaj, umożliwiający przejście na drugą stronę torów. Ówczesny tunel pozwalał jedynie dostać się pasażerom na peron drugi dworca kolejowego.Pierwsza połowa lat sześćdziesiątych to również tak ważne wydarzenia dla mieszkańców miasta, jak zbudowanie (1962 r.) magistrali cieplej doprowadzającej do miasta gorącą wodę z Elektrowni Konin (10,9 km) i zelektryfikowanie linii kolejowej do Kutna (1962 r.) i Poznania (1964 r.). Ponieważ w 1965 roku rozpoczęto budowę piątego już osiedla (w tym samym roku oddano do użytku nowy budynek Zespołu Szkół Górniczych przy ulicy XX-lecia PRL, teraz Wyszyńskiego) i widać było wyraźnie, że miasto potrzebuje nowych terenów, w 1967 roku przyłączono do Konina Morzysław, Niesłusz, Marantów i Chorzeń.

Asfalt na alejach

W roku 1970 rozpoczęto budowę hotelu Konin (wcześniej na tym miejscu rozkładały swoje atrakcje „wesołe miasteczka”), kilka miesięcy później oddano do użytku dom kultury, w 1972 - Oskard, a w 1973 - nowy szpital. W tymże 1973 roku w Koninie pojawiła się pierwsza sygnalizacja świetlna na skrzyżowaniu,. wtedy najruchliwszym w mieście: ulicy Dworcowej i Alei 1 Maja. Rok później zbudowano drugi pas ulicy Dworcowej i w tym samym mniej więcej czasie obie pryncypialne konińskie ulice, jako pierwsze w mieście, zostały wyasfaltowane.

W 1974 roku w tej części Konina powstały jeszcze Domy Towarowe Centrum (w miejscu, gdzie niegdyś stał tartak), w tym samym roku rozebrano opisane już wcześniej baraki na przeciwległym rogu skrzyżowania Alei 1 Maja z Dworcową, wreszcie pobudowano przy ulicy Przemysłowej potężną siedzibę policji (wtedy milicji) oraz otworzono linię kolejową do Kazimierza Biskupiego.

Został tylko bliźniak

Z dwóch następnych lat warto wspomnieć jeszcze o trzech wydarzeniach. 1 czerwca 1975 utworzono województwo konińskie, pół roku później włączono do miasta większość zlikwidowanej gminy Gosławice, a w 1976 roku zburzono stary dworzec PKP. Kto go nie pamięta, może nie tylko oglądać go na starych fotografiach, ale i zobaczyć jego bliźniaka - zaprojektowany przez tego samego człowieka, czynny do dzisiaj dworzec w Kole.

Na tym kończymy naszą zbyt już obszerną opowieść o powstawaniu nowego Konina, która i tak nie wyczerpuje tematu i wiele rzeczy pomija, a na dodatek na pewno zawiera błędy, które - mamy nadzieję - szanowni Czytelnicy na pewno zechcą sprostować. Nie jest to też ostatni tekst tego rodzaju i mamy nadzieję, że następne będziemy redagowali z Państwa udziałem i pomocą.

Dziękujemy panu Henrykowi za nadesłane zdjęcia

Czytaj więcej na temat: Konin
cornerDODAJ SWÓJ KOMENTARZ
usuń Odpowiadasz na:
max 1000 znaków (0)
max 21 znaków (0)
Treść:Podpis:wyślij
* - Twój komentarz ukaże się na stronie najpóźniej 5 minut po wysłaniu formularza. Twój komentarz może zostać przeczytany przez tysiące osób. Wydawca portalu LM.pl spółka LM LOKALNE MEDIA Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za jego treść. Komentarze zniesławiające lub mogące naruszać dobra osobiste osób trzecich grożą odpowiedzialnością karną i cywilną. Osoby pokrzywdzone mogą skutecznie dochodzić swoich praw w organach ścigania i w sądach. Zgodnie z ust. 16 Regulaminu Twój komentarz może zostać opublikowany nie tylko na tej stronie, ale również w innych mediach.
cornerKOMENTARZE
dodano komentarzy: 67, ukryto komentarzy: 0
Jestem Koniniakiem od czasu jak tylko pamiętam . Bardo mnie interesuje historia tego wprawdzie niedużego miasta . Ale "mojego" . Mieszkałem niedaleko tzw czarnej mańki ( patrz foto)którą znam tylko z opowieści starszych . Aby sobie bardziej uzmysłowić zmiany w przebudowie tej części Czarkowa interesuje mnie kierunek w jakim zmierza korowód. Czyżby aż tak się zmieniło.LM brawo .
Oceń: (0) (0)    usuńZgłoś do usunięcia usuńOdpowiedz
Dodano: 24.06.2011 21:02    Przez: ~xy
Dzisiaj jest to skrzyżowanie ulic Poznańskiej, Dworcowej i Warszawskiej. Na zdjęciu widać pochód 1-majowy w 1963 roku. Pochód idzie w kierunku Starego Konina na manifestację majową. Jest to ostatni pochód i manifestacja majowa w starej części Konina. Następne były już w Nowym Koninie.
Oceń: (0) (0)    usuńZgłoś do usunięcia usuńOdpowiedz
Dodano: 24.06.2011 21:50    Przez: ~stary koniniak
Potwierdza się to, co napisałem wcześnij, że być może Konin otrzymał prawa miejskie przed 1293r. O roku 1284 wyszytałem na stronie WWW. Starówka- Konin właśnie przed chwilą. Chyba wcześniej uczynił to gg, a przed tym znał te same ,, pierdoły" co my.
Oceń: (0) (0)    usuńZgłoś do usunięcia usuńOdpowiedz
Dodano: 24.06.2011 17:27    Przez: ~P3.
no ale stary dworzec by było warto odbudować... ot tak nawet jako atrakcje
Oceń: (0) (0)    usuńZgłoś do usunięcia usuńOdpowiedz
Dodano: 24.06.2011 23:36    Przez: ~:-)
oczekujemy na więcej zdjęć .Pozdrawiam
Oceń: (0) (0)    usuńZgłoś do usunięcia usuńOdpowiedz
Dodano: 24.06.2011 12:06    Przez: ~marusia
Piękne zdjęcia tylko jest ich troche za mało ,ale i nad tymi się rozczuliłam jak możliwe jest to proszę o zdjęcia z ul.Poznańskiej dawny WZGS i wogóle cala poznańska ,az do Chorznia bo pozostaly mi tylko wspomnienia i często odwiedzam stronę KONIN moje miasto z góry bardzo dziękuje i pozdrawiam ..
Oceń: (1) (0)    usuńZgłoś do usunięcia usuńOdpowiedz
Dodano: 24.06.2011 22:08    Przez: ~moje miasto