Poruszający list z Osady Janaszkowo. „Czy stare dęby jeszcze szumią?”

„Drogi przyjacielu, droga przyjaciółko z przyszłości. Minęło ponad 50 lat. Nie wiem, jaki świat widzisz za oknem, czy podróżujesz, jak się porozumiewasz, jakie choroby potrafisz leczyć. Jak daleko zaprowadziła technologia. Być może rzeczy, które dla nas w 2026 roku są tylko marzeniem, dla ciebie są już codziennością”.

Tak zaczyna się list, który wraz ze zdjęciami, pamiątkami, publikacjami, gadżetami i drobiazgami codziennego życia trafił do kapsuły czasu wmurowanej w powstającej Osadzie Janaszkowo w Wąsoszach.

Na chwilę przerwano prace budowlane. W kameralnym wydarzeniu uczestniczyli podopieczni i pracownicy Fundacji im. Doktora Piotra Janaszka Podaj Dalej. Wspólnie przygotowali wiadomość dla ludzi, którzy otworzą kapsułę za ponad pół wieku.

– Chcemy zachować w niej kawałek 2026 roku – to, kim jesteśmy, o czym marzymy i co jest dla nas ważne – mówi Zuzanna Janaszek-Maciaszek, prezeska Fundacji. – Kapsułę otworzą ludzie, których dziś jeszcze nie znamy. Być może za 50 lat spojrzą na jej zawartość z uśmiechem, zdziwieniem, próbując wyobrazić sobie świat, w którym żyliśmy.

To jednak nie przedmioty są najważniejszą częścią kapsuły. Najmocniej wybrzmiewają słowa skierowane do przyszłych pokoleń.

„Bardzo chciałabym wierzyć, że mimo upływu czasu nie zmieniło się to, co w człowieku najważniejsze: potrzeba bliskości, potrzeba godności, bycia potrzebnym”.

W liście pojawiają się też pytania bardzo mocno związane z miejscem, które dziś dopiero nabiera swojego ostatecznego kształtu.

„Czy stare dęby w Janaszkowie jeszcze szumią? Czy park jest pełen ludzi? Czy w tutejszych domach słychać rozmowy, śmiech? Czy nadal przyjeżdżają ludzie, którzy na początku mówią: «nie dam rady»?”.

Te pytania dotyczą nie tylko przyszłości samej Osady. Są też pytaniami o to, czy przetrwają wartości, na których jest budowana.

„Jeżeli Osada Janaszkowo nadal istnieje, dbajcie o nią. Jest godnością, wolnością, drugą szansą i drugim człowiekiem stojącym obok”.

Osada Janaszkowo powstaje w Wąsoszach nad jeziorem. Obecnie rozbudowywane są tam dwa obiekty, w których powstaną w pełni dostępne mieszkania wspomagane dla 12 osób z niepełnosprawnością ruchową. Ich mieszkańcy mają zyskać możliwość możliwie samodzielnego funkcjonowania. Kolejnych sześć mieszkań będzie miało charakter treningowy. Osoby z różnymi niepełnosprawnościami podczas dwumiesięcznych pobytów, przy wsparciu instruktorów niezależnego życia, będą rozwijały umiejętności potrzebne w codziennym funkcjonowaniu. Rocznie z tej formy pomocy skorzysta 36 osób. Inwestycja ma być gotowa do końca roku. 

Pierwsze prace remontowo-budowlane w Osadzie Janaszkowo rozpoczęły się w 2020 roku. Już rok później uruchomiono Centrum Rehabilitacji, które działa nieprzerwanie. W 2022 roku powstał Park Samodzielności, a od 2025 roku funkcjonuje także Sala Integracji Sensorycznej, przygotowana przede wszystkim z myślą o dzieciach.

Projekt „Mieszkania wspomagane i treningowe na niezależne życie dla osób z niepełnosprawnościami” realizowany jest w ramach Sprawiedliwej Transformacji Wielkopolski Wschodniej, a także przy wsparciu PFRON oraz darczyńców. Podczas wmurowania kapsuły obecny był również Maciej Sytek, prezes Agencji Rozwoju Regionalnego. – To są jedne z najlepiej wydanych pieniędzy ze Sprawiedliwej Transformacji – powiedział. – To świetne podsumowanie Sprawiedliwej Transformacji. Przekażemy to Komisji Europejskiej.

Do kapsuły trafił także symboliczny zapis tego, co Fundacja i jej społeczność już osiągnęły, ale również tego, czego jeszcze nie udało się zrealizować.

„Wkładamy nie tylko kawałek naszego świata, ale również kawałek samych siebie: zdjęcia, filmy, publikacje, pamiątki. Co udało się zrobić i o czym marzyliśmy. Zostawiamy także nadzieję, że pójdziecie dalej niż my, zrealizujecie marzenia, których nie zdążyliśmy, będziecie mieli większą odwagę. Podajcie dalej następnym pokoleniom”.

Za kilkadziesiąt lat ktoś wyjmie z kapsuły przedmioty, które dziś wydają się zwyczajne. Być może część z nich będzie już niezrozumiała, część wywoła uśmiech. Najważniejsze pozostaną jednak pytania zapisane na kartce: czy w Janaszkowie wciąż słychać śmiech, czy nadal przyjeżdżają tam ludzie, którzy na początku mówią „nie dam rady”, i czy wciąż znajduje się obok ktoś, kto im pomaga.