Rewolucja w szkołach. Zakaz telefonów, nowe przedmioty i zmiany w żywieniu

Nowy rok szkolny to początek nowości w edukacji – wchodzi w życie „Reforma 2026. Kompas jutra”. Zobaczcie, gdzie i co się zmieni.

Nowy rok szkolny rozpoczyna się w Koninie dla 14 263 uczniów i przedszkolaków. Do placówek dla najmłodszych idzie 1670 dzieci, a do szkół podstawowych – 6494 dzieci. W szkołach ponadpodstawowych naukę zaczyna 6908 młodych osób, a w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym – 101 osób.

Przedszkola

Ministerstwo Edukacji Narodowej nie przewiduje dużych zmian związanych z organizacją pracy w przedszkolach. Zdaniem specjalistów podstawa programowa wychowania przedszkolnego nie wymaga reformy. Jedyne novum dotyczyć będzie rozwijania u najmłodszych sprawczości i kreatywności, kształtowania odporności emocjonalnej, nauki w grupie i nawiązywania relacji społecznych.

Szkoły podstawowe

Jedną z najbardziej zauważalnych zmian jest ograniczenie korzystania z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających nagrywanie dźwięku i obrazu. Zakaz telefonów obowiązuje podczas lekcji, przerw i zajęć edukacyjnych poza szkołą. Wyjątkiem jest korzystanie z telefonu, gdy wymaga tego stan zdrowia ucznia, wystąpi sytuacja nagła lub telefon będzie potrzebny do celów edukacyjnych. Tutaj warto zauważyć, że wiele konińskich szkół już wcześniej wprowadziło zasady dotyczące telefonów komórkowych. Te, które jeszcze tego nie zrobiły, mają czas na dostosowanie statutów do 31 października.

Pierwszoklasiści będą mieli w tym roku obowiązkowo 21 godzin tygodniowo (do tej pory mieli 20), a większy nacisk zostanie położony na kompetencje językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe, a także na współpracę, rozwiązywanie problemów oraz krytyczne i kreatywne myślenie. Ma być też więcej obserwacji, prostych doświadczeń i zajęć terenowych.

Uczniowie klas czwartych zostaną już w tym roku objęci interdyscyplinarną przyrodą (trzy godziny tygodniowo). W kolejnych latach przyroda ma zastąpić biologię i geografię w klasach piątej oraz szóstej, ale przedmiot będzie wprowadzany stopniowo: w 2027 roku w klasach czwartych i piątych, a w 2028 roku w klasach czwartych, piątych i szóstych. Dopiero w klasach siódmej i ósmej uczniowie będą mieli oddzielne przedmioty: biologię, geografię, chemię i fizykę. Zmieni się też technika, która będzie zajęciami praktyczno-technicznymi. Uczniowie będą szyć, projektować i konstruować.

Obowiązkowa w klasach od czwartej do ósmej staje się edukacja zdrowotna. Dzięki niej uczniowie nauczą się dbać o siebie i innych oraz troszczyć się o zdrowie fizyczne i psychiczne. Nie zabraknie też lekcji związanych z uzależnieniami, higieną cyfrową oraz pierwszą pomocą. Treści związane ze zdrowiem seksualnym pozostaną nieobowiązkowe.

W klasach od czwartej do ósmej zwiększa się liczba godzin – z czterech do sześciu – do dyspozycji dyrektora, z możliwością przeznaczenia ich na zajęcia rozwijające kompetencje uczniów, np. językowe lub cyfrowe. Uczniowie mają też mieć co najmniej jedną godzinę w miesiącu z wychowawcą, którą przeznaczą na rozwijanie umiejętności zachowania się w sytuacjach zagrożeń występujących w czasie pokoju i wojny.

Młodzież z klas szóstych, siódmych i ósmych rozpoczyna nowy przedmiot – edukację obywatelską, która zastąpi wiedzę o społeczeństwie, obecnie nauczaną tylko w klasach ósmych.

Placówki mogą w tym roku szkolnym dobrowolnie organizować tydzień projektowy dla uczniów klas od czwartych do ósmych, którzy określą problem i cel, a także przygotują plan, zrealizują zadania oraz przedstawią wyniki swojej pracy. W przyszłym roku tydzień projektowy będzie obowiązkowy w klasach czwartych i piątych, a później zostanie rozszerzony na kolejne roczniki. Od roku szkolnego 2030/31 obejmie wszystkie klasy od czwartej do ósmej.

Szkoły ponadpodstawowe

Obowiązkowa edukacja zdrowotna będzie prowadzona przez dwa lata. W szkolnictwie branżowym wprowadzone zostają podstawy kształcenia dla jedenastu nowych zawodów: technik cyberbezpieczeństwa, monter i technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, agroogrodnik, asystent florystyczny, asystent ogrodniczy, ogrodnik terenów zieleni, technik aranżacji florystycznych, technik agroogrodnictwa oraz technik architektury krajobrazu i arborystyki.

Jeśli chodzi o zakaz używania telefonów komórkowych, to w szkołach ponadpodstawowych nie obowiązuje ogólnopolski zapis. Zasady korzystania z urządzeń mogą być ustalane przez placówki indywidualnie.

Zmiany czekają też maturzystów. W 2027 roku będzie można zdawać biznes i zarządzanie na poziomie rozszerzonym. Przewidziano również możliwość pisemnego egzaminu z języka łacińskiego jako języka obcego.

Kiedy nowa podstawa programowa obejmie wszystkich uczniów, od 2031 roku zaczną obowiązywać nowe egzaminy ósmoklasistów i nowe matury.

Żywienie w szkołach

Od 1 września stołówki szkolne mają co najmniej raz w tygodniu przygotowywać obiad na bazie nasion roślin strączkowych, a przynajmniej dwa razy w tygodniu serwować zupy na wywarach warzywnych. Ograniczony ma być też cukier dodawany do napojów. Natomiast dla dzieci na diecie roślinnej powinny być przygotowywane zamienniki w dni, gdy szkoła serwuje mięso lub rybę. Nowe regulacje dotyczą też sklepików szkolnych i automatów.