Jak odróżnić prawdę od fałszu w Internecie? Uczennice z Konina uczą tego innych

Fake newsy, manipulacje, deepfake’i i clickbaity – z takimi  tematami mierzyli się młodzi ludzie z trzech szkół z powiatu konińskiego. Wszystko za sprawą projektu społecznego „(re)search it”, realizowanego w ramach olimpiady „Zwolnieni z Teorii”. Młodzież uświadamiała rówieśników, jak odróżniać fakty od fałszu i bezpiecznie poruszać się w świecie informacji.

Projekt stworzyło sześć uczennic reprezentujących II Liceum Ogólnokształcące im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Koninie, Zespół Szkół Ekonomiczno-Usługowych im. Fryderyka Chopina w Żychlinie oraz III Liceum Ogólnokształcące im. Cypriana Kamila Norwida w Koninie. Inicjatywa była realizowana w ramach XIII edycji Ogólnopolskiej Olimpiady „Zwolnieni z Teorii” i finansowana z grantu „Czysty Przekaz: Rozmowy na Faktach w Aglomeracji Konińskiej”. Celem projektu było rozwijanie krytycznego myślenia i umiejętności weryfikowania informacji. Jak podkreślają jego autorki, dezinformacja dotyczy wszystkich grup wiekowych. Młodzi użytkownicy internetu często udostępniają niesprawdzone treści, a seniorzy mogą paść ofiarą cyberprzestępców wykorzystujących m.in. technologie deepfake czy sensacyjne nagłówki.

W ramach projektu zorganizowano „Tydzień Rozmów na Faktach”. W każdej ze szkół uczniowie mogli sprawdzić swoją wiedzę i zmierzyć się z problemem dezinformacji w praktyce.W II LO w Koninie odbyły się warsztaty poświęcone mechanizmom powstawania plotek i manipulacji, połączone z kreatywnym malowaniem toreb. Uczniowie wzięli także udział w debacie oksfordzkiej, podczas której dyskutowali nad tezą, że cenzura w mediach społecznościowych jest mniejszym złem niż niekontrolowana dezinformacja. Publiczność uznała za bardziej przekonujące argumenty strony propozycji.

Ważnym punktem programu była konferencja z udziałem Dariusza Michalaka, dziennikarza Radia KONIN FM. Gość opowiedział o zmianach w sposobach rozpowszechniania dezinformacji na przestrzeni lat oraz odpowiedział na pytania dotyczące wpływu sztucznej inteligencji na człowieka. Uczniowie rywalizowali również w konkursach na hasła promujące projekt, pomysły na działania oraz wiedzę teoretyczną.

Z kolei 15 października w III LO młodzież wcieliła się w rolę detektywów. Uczestnicy otrzymali zestawy tajnych akt i dowodów, na podstawie których musieli stworzyć mapy detektywistyczne. Analizując informacje i łącząc poszczególne tropy, odkrywali, co jest faktem, a co przykładem dezinformacji. Zajęcia zakończył konkurs wiedzy w aplikacji Kahoot.

W Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Żychlinie zorganizowano escape room dla uczniów pierwszej klasy liceum i drugiej klasy technikum leśnictwa. Pracując w grupach, młodzież rozwiązywała zagadki związane z fake newsami, clickbaitami, deepfake’ami oraz metodami sprawdzania wiarygodności informacji. Zespół projektowy przygotował także grę terenową i lekcje edukacyjne. Uczestnicy poznawali najważniejsze zagadnienia związane z dezinformacją, a następnie wykorzystywali zdobytą wiedzę w praktyce.

Zrealizowane działania pokazały, jak łatwo można zetknąć się z nieprawdziwymi informacjami podczas codziennego korzystania z internetu i jak ważna jest umiejętność ich weryfikowania. Projekt „(re)search it” ma jednak szerszy wymiar. Jego autorki chcą dotrzeć z edukacją do mieszkańców Konina i regionu, pomagając im chronić się przed cyfrowymi oszustwami oraz budować bardziej świadome społeczeństwo.

W tym celu uruchomiły zbiórkę pieniędzy na zakup materiałów edukacyjnych i nagród dla uczestników. Wsparcie można przekazać TUTAJ.