Patron, który po latach wrócił do Kościelca. Niezwykła wystawa w pałacu

W pałacowych wnętrzach Kościelca zagościła sztuka. Uczniowie Plastyka mogli zobaczyć prace swojego patrona – scenografa i malarza Andrzeja Kreutza Majewskiego – oraz usłyszeć historię artysty, którego korzenie prowadzą właśnie do tego miejsca.

Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Andrzeja Kreutza Majewskiego w Kościelcu świętowało wyjątkowy dzień. Szkołę odwiedzili przedstawiciele Fundacji im. Andrzeja Kreutza Majewskiego, którzy przywieźli ze sobą prace jednego z najwybitniejszych polskich scenografów i malarzy. W pałacowych wnętrzach odbył się wernisaż prezentujący fragment bogatego dorobku artysty.

Wizyta przedstawicieli fundacji miała szczególny wymiar. Andrzej Kreutz Majewski był potomkiem właścicieli pałacu w Kościelcu – miejsca, w którym dziś mieści się szkoła artystyczna. Do Kościelca przybyli jego przyjaciele i współpracownicy, a także założyciele fundacji: Witold Płusa, Marcin Zamoyski oraz Dariusz Włosek. Podkreślali znaczenie twórczości profesora dla polskiej kultury oraz rolę fundacji w popularyzowaniu jego dorobku.

Artysta światowej klasy

Andrzej Kreutz Majewski (1936–2011) był światowej sławy polskim scenografem, malarzem i pedagogiem. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz w Rzymie. W latach 1966–2005 pełnił funkcję naczelnego scenografa Teatru Wielkiego w Warszawie, późniejszej Opery Narodowej. To właśnie tam rozwinęła się jego międzynarodowa kariera, zapoczątkowana debiutem scenograficznym w Krakowie w 1959 roku. W kolejnych dekadach realizował scenografie w najważniejszych teatrach operowych na świecie.

Jak podkreślał dyrektor szkoły Krzysztof Pawlak, nadanie placówce imienia artysty było ważnym momentem w jej historii. – Od 2024 roku, decyzją ministra kultury i dziedzictwa narodowego, szkoła nosi imię Profesora Andrzeja Kreutza Majewskiego. W 2025 roku w Warszawie powstała fundacja i dzięki niej mamy okazję, zaszczyt prezentować uczniom liceów plastycznych prace Profesora. To twórca światowej klasy. Nasi uczniowie mogą przyjrzeć się jego pracom zarówno malarskim, jak i projektowym – kostiumów i scenografii. Prace pochodzą z różnych okresów twórczości – mówił dyrektor.

Powrót do rodzinnych korzeni

Ekspozycja obejmuje wybrane dzieła ze zbiorów prywatnych zarządzanych przez fundację. Pokazują one różnorodność artystycznych poszukiwań oraz  wrażliwość plastyczną. Dla uczniów i pedagogów była to niecodzienna okazja, by obcować z pracami artysty tej klasy.

Witold Płusa, przewodniczący Rady Fundacji, przypomniał także historię związków artysty z Kościelcem. – Andrzej Kreutz Majewski był naczelnym scenografem Opery Narodowej i Teatru Wielkiego w Warszawie przez czterdzieści lat. Realizował swoje scenografie na całym świecie. O kościeleckich korzeniach dowiedział się dopiero w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Od 1995 roku używał oficjalnie nazwiska Kreutz Majewski. Z listu stryja dowiedział się, że jego pradziadkiem był Aleksander Cyprian Kreutz, właściciel tego pięknego pałacu w Kościelcu. Potem odnaleziono innych potomków z rodu Kreutzów. Profesor zdążył odwiedzić Kościelec, kiedy w pałacu działał jeszcze Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Tym bardziej cieszy nas, że dziś patronuje tutejszemu liceum – mówił.

Wernisaż zgromadził uczniów i nauczycieli z Kościeleckiego Plastyka. Spotkanie było nie tylko okazją do obejrzenia dzieł artysty, ale również do wysłuchania wspomnień i refleksji o jego twórczości. Dla młodych artystów wydarzenie miało wymiar inspirujący i edukacyjny.

Plany na Rok Andrzeja Kreutza Majewskiego

Podczas spotkania pojawiły się także plany współpracy szkoły z fundacją oraz pomysły na kolejne wydarzenia związane z postacią artysty. Fundacja zamierza ubiegać się o ustanowienie roku 2027 Rokiem Andrzeja Kreutza Majewskiego. Jak podkreślają jej przedstawiciele, byłby to czas szerokiej promocji dorobku artysty w Polsce i za granicą. W petycji dotyczącej tej inicjatywy zaznaczono, że twórczość profesora – pełna symbolizmu, nowoczesności, harmonii i piękna – stanowi nie tylko ważną część dziedzictwa kultury narodowej, lecz także europejskiej.

Jednym z pomysłów jest także przygotowanie spektaklu plenerowego w otoczeniu pałacu w Kościelcu, opartego na biograficznej sztuce napisanej przez samego Andrzeja Kreutza Majewskiego. – Już pracujemy nad tym, aby wystawić sztukę w pałacu, nad wodą, w różnych miejscach. Mamy reżysera. Chcemy zainteresować tym przedsięwzięciem Andrzeja Seweryna. Chcemy to zrobić z waszym udziałem, żebyście brali w tym udział – mówił do uczniów Witold Płusa, zachęcając młodzież do współpracy.

Jak dodał, szkoła w Kościelcu ma odegrać ważną rolę w przyszłych obchodach. – Plastyk z Kościelca ma mieć znaczące miejsce w tych obchodach – podkreślił.

Plastyk jako centrum przyszłych działań

Dyrektor szkoły zwrócił uwagę, że dla samego artysty informacja o powstaniu w Kościelcu szkoły artystycznej była powodem do wielkiej radości. – Andrzej Kreutz Majewski w momencie, kiedy dowiedział się, że będzie w Kościelcu szkoła artystyczna, był przeszczęśliwy. Niestety, nie doczekał się spotkania z wami. Fundacja ma mnóstwo pomysłów związanych z profesorem i jego twórczością. Plastyk w Kościelcu stał się epicentrum tych działań, które są z myślą o przyszłych artystach. Dzięki fundacji będziecie mogli poznać fascynujących ludzi – mówił Krzysztof Pawlak.

W pałacowych wnętrzach można było oglądać wyjątkowe prace malarskie. Jak zaznaczali przedstawiciele fundacji, prezentowana kolekcja to zaledwie fragment jego ogromnego dorobku. Zapowiedzieli, że ekspozycja będzie co pewien czas zmieniana, aby uczniowie mogli poznawać kolejne dzieła artysty. Na razie wystawa dostępna jest przede wszystkim dla szkół artystycznych. Młodzież z Kościeleckiego Plastyka została również zaproszona na plener artystyczny w Wilanowie. 

Dyrekcja liceum zapowiedziała także zmiany organizacyjne w samej szkole. Pracownie plastyczne zostaną przeniesione do przebudowanego pawilonu, zlokalizowanego nieco poza otoczeniem pałacu. Modernizacja jest możliwa dzięki dofinansowaniu z Funduszu Promocji Kultury. Dzięki temu uczniowie zyskają nowoczesne przestrzenie do pracy twórczej, a zabytkowe wnętrza pałacu nadal będą pełnić reprezentacyjną funkcję – sprzyjając spotkaniom ze sztuką i wydarzeniom takim jak wernisaż poświęcony patronowi szkoły.