Konińskie muzeum ma projekt. Co powstanie w dawnej gorzelni?

Architektura, historia i edukacja w jednym miejscu. Rozstrzygnięto konkurs na zagospodarowanie dawnej gorzelni przy Muzeum Okręgowym w Koninie.

W sali edukacyjnej Spichlerza przedstwiono wyniki dwuetapowego konkursu realizacyjnego na koncepcję architektoniczną zespołu budynków wystawienniczo-edukacyjnych Muzeum Okręgowe w Koninie wraz z zagospodarowaniem otoczenia dawnej Gorzelni. Organizatorem konkursu było Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział Poznań. – Wierzymy, że to najlepszy sposób wyłonienia projektu dla obiektów tej rangi – podkreśliła Magdalena Wypusz, sekretarz konkursu.

Rok 2026 jest dla konińskiego muzeum szczególny – instytucja kultury obchodzi 60-lecie istnienia. – Tak pięknie się złożyło, że na początku roku jubileuszowego ogłaszamy wyniki konkursu na zagospodarowanie gorzelni – podkreśliła Elżbieta Barszcz, dyrektor Muzeum Okręgowego w Koninie. Przypomniała, jak skomplikowany był proces ratowania zabytkowego obiektu: od zabezpieczenia dachu, przez stabilizację komina odchylonego od pionu o 30 centymetrów i jego odbudowę w górnej części.

– Kiedy zdecydowaliśmy się zabezpieczyć budynek, a Samorząd Województwa Wielkopolskiego wpisał dotację do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2021–2024, naturalnym krokiem było wystąpienie o środki na przeprowadzenie konkursu architektonicznego – zaznaczyła. Szacowany koszt inwestycji na moment ogłoszenia konkursu w 2024 roku wynosił 30,6 mln zł.– Będziemy starali się wpisać nową wartość do Wieloletniej Prognozy Finansowej i sięgnąć po środki WRPO w nadchodzącej edycji – dodała.

Gorzelnia przez lata pozostawała niezagospodarowana. – Od 2008 roku obiekt stał pusty i ulegał dewastacji. Od czterech lat jest własnością muzeum i chcemy konsekwentnie procedować zarówno dokumentację, jak i przystąpienie do remontu – mówiła Elżbieta Barszcz.

Konkurs ogłoszono 13 sierpnia 2025 roku. Zgłosiło się 45 zespołów projektowych, z czego po uzupełnieniach i korektach do oceny dopuszczono 25 prac. Do ostatniego etapu zakwalifikowano pięć opracowań. – Znałam te projekty od początku, byłam w sądzie konkursowym. Nagrodzona praca w pełni odpowiada potrzebom funkcjonalnym muzeum, wymagając jedynie drobnych korekt – oceniła dyrektor MOK. Jak podkreśliła, kluczowe były ciągi komunikacyjne, dostosowanie funkcji do potrzeb instytucji oraz pełna dostępność obiektu na każdym poziomie dla osób z niepełnosprawnościami.

Nowa gorzelnie ma znacząco poszerzyć ofertę muzeum. W planach są m.in. miejsca edukacyjne, sala koncertowo-konferencyjna, na którą muzeum czeka od lat, a także nowoczesna sala historii gorzelni z wystawą stałą. – Chciałabym, aby w nowej przestrzeni opowiadać również historię oświetlenia. Jeśli skansen maszyn górniczych zostanie przeniesiony przed gorzelnię, zaprojektujemy tam ciąg poprzemysłowy. Ważne są też magazyny – niewidoczne dla zwiedzających, ale kluczowe dla właściwego przechowywania zbiorów – wyliczała dyrektorka.

Projekt ma harmonijnie wpisać się w historyczne założenie dzielnicy Gosławice, z jej zabytkowym kościołem. – Ten obiekt nie budził wątpliwości pod względem formy ani funkcji – podsumowała Elżbieta Barszcz i liczy, że – podobnie jak w przypadku modernizacji octowni w Muzeum Okręgowym w Lesznie – także konińską gorzelnię uda się zrealizować przy wsparciu funduszy unijnych. Jeśli tak się stanie, Konin zyska nowoczesne, wielofunkcyjne centrum edukacyjno-wystawiennicze, które tchnie nowe życie w zapomniany zabytek.