„Konińskie Zeszyty Muzealne”. Nauka w najlepszym wydaniu

Od ponad pięciu dekad „Konińskie Zeszyty Muzealne” stanowią ważny element naukowego i kulturalnego krajobrazu regionu. Wydawane przez Muzeum Okręgowe w Koninie od 1971 roku, dokumentują historię, archeologię, przyrodę i sztukę Wielkopolski Wschodniej. To rocznik łączący rzetelność naukową z misją popularyzatorską. Publikują w nim zarówno pracownicy muzeum, jak i zaproszeni specjaliści z ośrodków akademickich w całej Polsce. 

Na przestrzeni lat periodyk przeszedł wyraźną ewolucję: od nieregularnych zeszytów po nowoczesny, konsekwentnie redagowany tom o wysokim rygorze metodologicznym i bogatej dokumentacji ilustracyjnej. Każdy numer stanowi interdyscyplinarne spojrzenie na region. Łączy badania archeologiczne, historyczne i przyrodnicze z refleksją nad dziedzictwem kulturowym. 

Tom 19 zawiera 16 artykułów obejmujących m.in. archeologię, paleontologię, historię, numizmatykę, rzemiosło artystyczne, konserwatorstwo oraz wydarzenia muzealne. To przekrojowy obraz pracy badawczej prowadzonej w powiatach konińskim, kolskim, tureckim, słupeckim i jarocińskim. 

Jednym z najciekawszych tekstów jest opracowanie Olesi Diadechko dotyczące wpływu ikony Matki Boskiej Częstochowskiej na ikonografię prawosławną ziemi czernihowskiej w połowie XVII wieku. Artykuł, będący efektem programu stypendialnego Gaude Polonia, ukazuje historyczne i kulturowe powiązania ziem polskich i ukraińskich, podkreślając, że lokalne badania mogą mieć wymiar międzynarodowy. Na szczególną uwagę zasługuje również publikacja poświęcona unikatowemu w skali kraju odkryciu. Jedynemu w Polsce chrześcijańskiemu amuletowi tekstowemu, odnalezionemu podczas Międzynarodowego Obozu Archeologicznego w Rękawczynie. Znalezisko to już dziś uznawane jest za jedno z najważniejszych odkryć archeologicznych ostatnich lat w regionie. W tomie znalazły się także artykuły dotyczące szczątków nosorożca leśnego z odkrywki „Jóźwin”, nowożytnego znaleziska niedźwiedzia brunatnego z Potarzycy oraz badań archeologicznych architektury sakralnej w Turku i Wrzącej Wielkiej. 

Numer 19 prezentuje również bogactwo konińskich zbiorów: rzeźby Henryka Glicensteina, srebrne świeczniki warszawskich złotników z XIX wieku, rzadki medal koronacyjny Jana III Sobieskiego czy nowe nabytki działów historycznego i rzemiosła artystycznego. Publikację uzupełnia „Kronika”, dokumentująca najważniejsze wydarzenia muzealne, w tym wspomnienie spektakularnej „Operacji Przerzut”, transportu gigantycznej koparki przez Jezioro Gosławskie w 1971 roku. Bogata dokumentacja fotograficzna, rysunkowa i archiwalna, w tym mapy, analizy geofizyczne, ortofotoplany i zdjęcia mikroskopowe zabytków, sprawia, że tom 19 jest nie tylko lekturą popularyzatorską, ale również cennym źródłem naukowym. 

„Konińskie Zeszyty Muzealne” pozostają jednym z nielicznych tak wszechstronnych, multidyscyplinarnych opracowań poświęconych badaniom Wielkopolski Wschodniej. Numer 19 potwierdza, że wiedza tworzona w regionie ma realny wpływ na budowanie świadomości historycznej i kulturowej jego mieszkańców. 

Monika Marciniak MOK