Synagoga w Koninie do 2028 roku. Miasto tłumaczy zmianę terminu

Modernizacja konińskiej synagogi potrwa dłużej niż pierwotnie zakładano. Zamiast jesieni 2027 roku – jak zapisano wcześniej w dokumentach – zakończenie inwestycji przesunięto na koniec 2028 roku. Sprawa wywołała żywą dyskusję podczas wspólnego posiedzenia Komisji Infrastruktury i Finansów Rady Miasta Konina. 

Jak tłumaczyła podczas obrad skarbnik miasta Ewelina Ostajewska-Szwankowska, zmiana harmonogramu to efekt złożonego trybu postępowania przetargowego oraz konieczności przeprowadzenia specjalistycznych badań obiektu. W przypadku zabytkowej synagogi zakres analiz i ekspertyz jest szerszy niż przy standardowych inwestycjach, a część etapów formalnych ma ściśle określone terminy, których nie da się skrócić. W tym roku wydatki będą niższe niż pierwotnie planowano, bo pieniądze zostaną przeznaczone głównie na dokumentację, opracowania i przygotowanie procesu inwestycyjnego. Roboty budowlane w pełnym zakresie mają ruszyć dopiero od 2027 roku. 

Radni: „Czy to się znowu nie przesunie?” 

Do tych informacji odniósł się radny Jarosław Sidor, który zwracał uwagę, że przy braku gotowej dokumentacji i badań archeologicznych wcześniejszy termin wydawał się mało realny. Dopytywał wprost: czy mówimy o końcu 2027 roku, czy już o połowie 2028? I czy harmonogram nie będzie co kilka miesięcy aktualizowany? Katarzyna Rejniak, kierująca Wydziałem Zarządzania Strategicznego w Urzędzie Miejskim, wyjaśniła, że wniosek o wydłużenie terminu został przygotowany na podstawie analiz rynkowych i konsultacji z potencjalnymi wykonawcami oraz nadzorem inwestorskim. Wyjaśniła, że same prace budowlane powinny potrwać do 30 września 2028 roku. Kolejne trzy miesiące przewidziano na wyposażenie obiektu. Cały projekt – wraz z rozliczeniem – ma się zakończyć do 31 grudnia 2028 roku. 

Spór o koszty i… narrację historyczną 

Na sali nie zabrakło też pytań o pieniądze. Radny Tomasz Andrzej Nowak wyraził obawy, że ostateczny koszt inwestycji może być znacznie wyższy od obecnych szacunków. W jego ocenie pojawiają się sygnały, że wydatki mogą wzrosnąć nawet o połowę. Pytał również, czy miasto nie ryzykuje powstania kolejnej bardzo kosztownej inwestycji, której skala będzie budzić kontrowersje. Wątek finansowy szybko połączył się z dyskusją o przekazie historycznym dotyczącym przyszłego Centrum Czterech Kultur. Radny odniósł się do wypowiedzi w mediach społecznościowych wiceprezydenta Pawła Adamowa i zakwestionował użyte przez niego sformułowania dotyczące historii obiektu oraz kultury wschodniosłowiańskiej. 

Wiceprezydent podkreślał, że przesunięcie terminu wynika również z opóźnień w rozstrzyganiu konkursu o dofinansowanie, a więc z czynników niezależnych od miasta. Zapewniał, że kosztorys jest aktualny, a inwestycja realizowana będzie w formule „zaprojektuj i wybuduj”, co oznacza, że część rozwiązań doprecyzuje dopiero wykonawca. Deklarował jednocześnie, że samorząd zrobi wszystko, by pozyskane środki wystarczyły na realizację projektu. 

Wymiana zdań pomiędzy radnym Nowakiem a wiceprezydentem na temat historycznych określeń stała się na tyle burzliwa, że wyraźnie zdenerwowana radna Emilia Wasielewska zwróciła uwagę, iż obrady dotyczą zmian w budżecie i Wieloletniej Prognozie Finansowej, a nie interpretacji historycznych. Zaproponowała, by spór przenieść poza oficjalny punkt obrad. – Nie spodziewałam się, że pierwszy punkt wywoła dziś tyle emocji – podsumowała przewodnicząca Komisji Infrastruktury Małgorzata Krawczyńska. 

Centrum Czterech Kultur – nowa rola XIX-wiecznej synagogi 

Zabytkowa synagoga powstała w XIX wieku. W czasie II wojny światowej została zdewastowana, a w latach 80. przeszła remont. Po latach zmieniała właścicieli, aż pod koniec 2020 roku trafiła do miasta w drodze zamiany nieruchomości. Docelowo ma tu powstać Centrum Czterech Kultur – przestrzeń dialogu i edukacji poświęcona tradycjom, które współtworzyły historię Konina. W planach są m.in. mediateka, sale wystawowe, przestrzenie spotkań oraz nowoczesna strefa biblioteczna z materiałami multimedialnymi dotyczącymi dziejów regionu. Na modernizację obiektu miasto pozyskało ponad 16 mln zł z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji oraz z budżetu państwa. 

Przetarg już ogłoszony 

Choć dyskusja wokół harmonogramu i kosztów była gorąca, inwestycja formalnie wchodzi w kolejny etap. Miasto ogłosiło przetarg w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Oferty można składać do 13 marca. Ze względu na stan techniczny budynku roboty budowlane poprzedzą szczegółowe badania oraz aktualizacja dokumentacji. Radni ponownie pochylą się nad tematem podczas sesji Rady Miasta w najbliższą środę.