Pół wieku temu z mapy powiatu konińskiego zniknęła gmina Gosławice

Ostatnim właścicielem Gosławic, który mieszkał w zamku, był Melchior Łącki. Hektor Kwilecki, którego ojciec w 1821 roku kupił od Łąckiego dobra gosławickie, zamieszkał już ze świeżo poślubioną żoną w skromnym dworze w Malińcu, później dopiero rozbudowanym. Jego potomkowie gospodarowali tutaj do wybuchu drugiej wojny światowej, najpierw syn Władysław i jego żona Honoryna, potem drugi syn Mieczysław, a po nim jego syn Kazimierz, na którego ziemi wybudowano nieco ponad sto lat temu cukrownię Gosławice. Następcą Kazimierza i ostatnim właścicielem majątku Gosławice był wnuk Mieczysława o tym samym imieniu, który zginął w 1940 roku w Starobielsku.

Stacja „Konin”

Rozbiór gminy Gosławice zaczął się już na początku XX wieku, kiedy przyłączono do Konina Groblę Czarkowską, na której terenie funkcjonowała fabryka Ludwika Reymonda (fot. 5). Z kolei w 1921 roku otwarto w Czarkowie tymczasowy dworzec przy linii kolejowej łączącej Kutno i Strzałkowo, a przy peronie zawisła proroczo tablica z napisem „Konin”. Sześć lat później wybudowano brukowaną ulicę prowadzącą do otwartego w lutym 1929 roku właściwego dworca kolejowego, a przy niej pojawiły się w latach dwudziestych i trzydziestych ubiegłego wieku domy, sklepy oraz tartak.

Natomiast podczas drugiej wojny światowej Niemcy zbudowali wzdłuż ulicy Kolejowej siedem dwukondygnacyjnych domów przeznaczonych dla pracowników kolei i włączyli Czarków do Konina, uszczuplając gminę Gosławice o kolejne sołectwo, co w 1947 roku polskie władze zatwierdziły. Jeszcze podczas okupacji na teren gminy wkroczyła kopalnia, która przez następnych kilkadziesiąt lat przeorała ją całą, począwszy od położonego na południu Morzysławia, poprzez Niesłusz, Gosławice, po leżące na północy Pątnów i Mieczysławów. Ta ostatnia wieś zniknęła całkowicie z powierzchni ziemi.

A w 1968 roku w granice Konina włączono jeszcze Kurów, Marantów, Morzysław i Niesłusz.

Bekker i Violetta Villas

Gmina Gosławice została zniesiona 15 stycznia 1976 roku, a więc dokładnie 50 lat temu. Do Konina zostały wtedy włączone sołectwa: Gosławice, Grójec, Laskówiec, Łężyn, Maliniec, Międzylesie, Pątnów i Sulanki. Do gminy Kazimierz Biskupi dołączono Sokółki i Wieruszew, a do gminy Kramsk Anielew, Grąblin, oba Helenowy, Izabelin i Rudzicę. Sporo zyskała gmina Ślesin, bo oprócz Bylewa, Honoratki i Kępy dostał jej się Licheń Stary, który dzięki maryjnemu sanktuarium znacząco zwiększa ruch turystyczny na jej terenie.

Kiedy włączano Gosławice do Konina, niektórzy mieszkańcy liczyli na polepszenie swojego losu, ale większość uważała, że nic dobrego dla nich z tego nie wyniknie. Początkowo zapowiadało się, że rację mieli ci pierwsi, bo w Gosławicach zaczęto budować chodniki i utwardzać nawierzchnię dróg, a do tutejszej biblioteki zawitali znany z telewizyjnego „Zwierzyńca” Michał Sumiński, śpiewający basem Kazimierz Kowalski, Aleksander Bardini, Józef Lewandowski i Mieczysław Bekker oraz - gwiazda nad gwiazdami – Violetta Villas.

Bryczkę zastąpiło „H”

Ale to się zmieniło po nastaniu gospodarki rynkowej, kiedy zaczęto zamykać kolejne sklepy, potem komisariat policji oraz oddział banku i poczty. Polepszyła się za to komunikacja, którą mieszkańcy chwalą sobie do dzisiaj. Po wojnie podstawowym środkiem transportu były wozy i bryczki oraz kolejka wąskotorowa. Na początku lat siedemdziesiątych uruchomiono regularne linie autobusowe PKS, a od 1974 roku zaczął kursować po normalnym torze pociąg do Kazimierza Biskupiego. Dziesięć lat później do Gosławic zaczęło jeździć słynne „H”.

- Tak często kursujących autobusów w tak niskich cenach jeszcze w Gosławicach nie było” – można usłyszeć w Gosławicach.

Po „H” (dzisiaj 56) pojawiło się „F” (55), a w następnych latach linie 65, 66 (teraz 63), 67, 70 (już nie kursują) i 53. Wszystko to doprowadziło z czasem do likwidacji pociągu do Kazimierza Biskupiego i regularnych linii PKS, które straciły pasażerów

Zamek i co dalej?

Na zmianach skorzystał natomiast gosławicki zamek, z którego do lat siedemdziesiątych pozostały już tylko ruiny (fot. 6). Andrzej Nowak, ówczesny wojewódzki konserwator zabytków wymyślił, że to właśnie tam, po odbudowie obiektu, można by przenieść muzeum okręgowe. Remont rozpoczęto w roku 1978 i 30 listopada 1986 roku udostępniono zamek zwiedzającym.

Kolejnym władzom samorządowym brakowało jednak pomysłu na pozostające poza zwartą zabudową północne tereny byłych gosławickich sołectw. Wyborców jest tam mniej niż na osiedlach, więc przy rozdziale pieniędzy na inwestycje dawne Gosławice są ostatnie w kolejce. Mieszkańcy zaczynają więc się organizować i zakładają stowarzyszenia, a nawet grożą Koninowi odłączeniem się od miasta i reaktywacją gminy Gosławice. Wydaje się, że z bezduszną machiną państwa i władzami miasta szanse mają niewielkie, ale może kiedyś urodzi się z tego coś pożytecznego, co pozwoli im odzyskać dumę z miejsca, w którym mieszkają i poczucie wpływu na własne losy.

Fot. 4 Archiwum PAK KWB Konin

Fot. 5 Zygmunt Pęcherski

Fot. 6 Archiwum Państwowe w Poznaniu, Oddział w Koninie