Dwieście lat obecności. Ewangelicy zapisani w historii Konina

Jubileusz parafii ewangelicko-augsburskiej w Koninie. 200 lat wiary, pamięci i obecności.

Parafia Ewangelicko-Augsburska w Koninie świętuje w 2026 roku 200-lecie swojego istnienia. Z tej okazji przygotowano cykl wydarzeń, które – jak podkreślają organizatorzy – mają nie tylko upamiętnić historię wspólnoty, ale też pokazać jej wkład w życie miasta.

– W 2026 roku wypada dwustulecie istnienia parafii. Planujemy więc cykl wydarzeń na płaszczyźnie muzycznej, muzealnej, popularno-naukowej. Nabożeństwo jubileuszowe odbędzie się 10 maja w Kościele Świętego Ducha i będzie połączone z 38. Przeglądem Chórów Ewangelickich w Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej, poprzedzone warsztatami – mówi ks. Waldemar Wunsz.

Obchody rozpoczną się już 27 marca o godz. 19.00 koncertem „Siedem ostatnich słów Chrystusa na krzyżu” Josepha Haydna. W zabytkowym wnętrzu konińskiego kościoła Świętego Ducha zabrzmi muzyka w wykonaniu kwartetu smyczkowego Camera Musica Gnesensis.

W kolejnych miesiącach zaplanowano m.in. jubileuszową wystawę „Ludzie, praca, wiara. Dwieście lat Parafii Ewangelicko-Augsburskiej”, która zostanie zaprezentowana w Muzeum Okręgowym w Koninie. Organizatorzy zapowiadają również koncerty, wydarzenia artystyczne, konferencję oraz muzyczne obchody Święta Reformacji.

Jednym z ważniejszych momentów jubileuszu będzie także czerwcowe spotkanie międzynarodowe. – Chcemy podkreślić partnerstwo między konińską parafią a parafią w Berlinie i odsłonić w kościele tablicę pamiątkową dla inicjatorów, którzy pochodzili stąd. Mimo że opuścili ten region, Konin pozostał w ich świadomości na zawsze – mówi ks. Waldemar Wunsz. Upamiętnieni zostaną Erika i Otto Knispel, którzy odegrali kluczową rolę w budowaniu relacji polsko-niemieckich między ośrodkami religijnymi.

Jubileusz to także okazja do przypomnienia postaci związanych z konińską społecznością ewangelicką. Na cmentarzu przy ul. Kolskiej pojawi się kamień upamiętniający Barbarę Malarz – wieloletnią kierowniczkę Biura Wystaw Artystycznych. – Chcemy podkreślić wkład w życie miasta różnych osób na przestrzeni lat – mówi Damian Kruczkowski ze Stowarzyszenia Frydhof. – Pamiętajmy, że ewangelikiem był kompozytor Witold Friemann, swoje korzenie miał także zmarły niedawno Jan Sznajder.

W planach jest również spacer śladami ewangelików, który ma przybliżyć mieszkańcom ich obecność w historii Konina. – Mam nadzieję, że uda nam się pokazać, że ci, którzy tu mieszkali, angażowali się w życie miasta, państwa i parafii – dodaje ks. Wunsz.

Organizatorzy nie ukrywają, że jubileusz ma także przełamać utrwalone stereotypy. – Chcemy przy okazji przełamać pewien sposób myślenia, że to „kościół niemiecki”. Mam nadzieję, że to 200-lecie pokaże wkład ewangelików w historię Konina, bo ta historia jest znacznie dłuższa i ciekawsza – podkreśla duchowny.

Dziś parafia działa w warunkach diaspory – obejmuje pięć ośrodków (Konin, Koło, Sompolno, Zagórów i Turek) i liczy około 150 wiernych, z czego około 60 mieszka w Koninie. – Funkcjonujemy w zdecydowanej mniejszości, ale ożywia nas wezwanie Ewangelii: „Gdzie dwóch lub trzech, tam jestem pośród nich” – mówi ks. Waldemar Wunsz. – Cieszę się, że są osoby, które potrafią odnaleźć u nas przestrzeń dla swojej duchowości.

Wśród planów jest także publikacja książki poświęconej historii parafii – opowieści o ludziach, wydarzeniach i ich wpływie na rozwój miasta. Jubileusz 200-lecia będzie więc nie tylko świętem wspólnoty, ale także zaproszeniem dla mieszkańców Konina do odkrycia być może mniej znanego fragmentu historii miasta.

Historia w datach:

1539 – Ks. Stanisław Lutomirski, po powrocie ze studiów teologicznych w Wittenberdze, zapoczątkował Reformację w Konińskim Kościele Św. Bartłomieja w drugiej połowie XVI wieku.

XVIII - XIX w. Osiedlanie rolników i rzemieślników wyznania ewangelickiego (zwolenników nauki Ks. dra Marcina Lutra i Filipa Melanchtona) z różnych stron Europy Zachodniej, przychodzących na ziemie konińskie „za chlebem”.

1821 – Zakupienie drewnianego Kościółka, który znajdował się przed obecnym terenem Parafii.

1826 – Erygowanie Parafii w Koninie.

1840 – Poświęcenie plebani.

1846 – Założenie cmentarza.

1849 – Otworzenie Szkoły Ewangelickiej.

1854 – Kamień Węgielny pod budowę nowego Kościoła.

1856 – Poświęcenie nowego Kościoła.

1859 – Poświęcenie organów.

1872 – Poświęcenie dzwonnicy i trzech dzwonów.

1901 - 1915 – Przebudowa Kościoła.

1905 – Poświęcenie domu pomocy.

1906 – Poświęcenie domu parafialnego przy ul. Wodnej.

1926 – Remont Kościoła i plebani.

1949 – 20 listopada pierwsze nabożeństwo po wojnie, połączone z Konfirmacją 90 osób przez Ks. Ryszarda Trenklera. W Kościele nie było żyrandoli, instalacji elektrycznej, organów i dwóch dzwonów.

1953 – Założenie instalacji elektrycznej w Kościele.

1959 – Zakupienie organów z Kościoła w Polanicy.

1963 – Zakupienie żyrandoli z Kościoła w Wałbrzychu-Podgórzu.

1977 – Remont ogrodzenia wokół Kościoła i plebani.

1979 – Pierwsze Ekumeniczne Nabożeństwo z udziałem Kościoła Rzymsko-Katolickiego.

1981 - 1985 – Remont plebani.

1982 – Podpisanie współpracy partnerskiej z Parafią w Detmold Ost. z Niemiec.

1991 – Malowanie Kościoła od wewnątrz i renowacja żyrandoli.

1996 – Poświęcenie Domu Parafialnego przy ul. Podgórnej w Koninie. 

2003 – Nawiązanie kontaktów z Parafią w Ahrensfelde koło Berlina.