Kleszcze coraz groźniejsze – NFZ przypomina o szczepieniach przeciw KZM

Dwukrotny wzrost zachorowań na boreliozę w ciągu pięciu lat w Wielkopolsce. NFZ przypomina, że w aptekach i przychodniach dostępne są szczepionki przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Te drobne pajęczaki czają się wszędzie: w parku, lesie, na działce i na łące. Ich największa aktywność przypada na okres od wczesnej wiosny do początku jesieni. Ukąszenie kleszcza jest bezbolesne, ale niesie za sobą poważne konsekwencje: boreliozę lub kleszczowe zapalenie mózgu.

Wbity w ciało kleszcz powinien zostać usunięty jak najszybciej. Po około 36 godzinach prawdopodobieństwo przeniesienia bakterii wzrasta. Nie należy wyciągać pajęczaka palcami ani igłą. Nie wolno go też wykręcać, rozgniatać, przypalać ani smarować tłustymi substancjami. Do lekarza należy zgłosić się tylko wtedy, gdy po usunięciu kleszcza, całkowitym lub częściowym, pojawi się zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu ugryzienia, a także w przypadku wystąpienia objawów grypopodobnych: gorączki, nudności, wymiotów lub bólów głowy. W takiej sytuacji wystarczy udać się do lekarza POZ lub do punktu nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, tzw. wieczorynki. Nie ma potrzeby wzywania karetki pogotowia ani jechania na SOR.

Z każdym rokiem rośnie liczba osób z boreliozą w Wielkopolsce. W 2025 roku z powodu boreliozy leczyło się 6209 pacjentów, a w 243 przypadkach konieczna była hospitalizacja. Dla porównania w 2021 roku z powodu tej choroby leczono 3049 pacjentów, a w 2015 roku – 1115.

– Nieleczona borelioza może prowadzić do wielu groźnych powikłań neurologicznych, takich jak drętwienie kończyn czy kłopoty z pamięcią i koncentracją, a także do zaburzeń serca czy chorób stawów i mięśni – informuje Marta Żbikowska-Cieśla, rzecznik NFZ Oddziału w Poznaniu.

Kleszcze mogą wywoływać także chorobę ośrodkowego układu nerwowego. Na szczęście w przypadku KZM dostępne jest skuteczne szczepienie ochronne, które jest zalecane szczególnie pracownikom leśnym, rolnikom i osobom często przebywającym na łonie natury. To szczepienie zalecane, odpłatne – można je zrealizować w poradniach POZ, a w przypadku osób dorosłych także w aptekach, które mają podpisaną umowę z NFZ w zakresie szczepień. Lekarz rodzinny lub farmaceuta bezpłatnie zakwalifikuje do szczepienia, wystawi receptę i poda preparat, natomiast koszt szczepionki trzeba pokryć z własnych środków.

Aby zmniejszyć ryzyko ukąszenia przez kleszcza, podczas prac w polu, na działce czy w ogrodzie, a także podczas spacerów po lesie czy łące, warto zakładać ubrania z długimi rękawami i nogawkami, zakrywać głowę oraz stosować środki odstraszające te pajęczaki. Natomiast po powrocie do domu należy dokładnie obejrzeć całe ciało, aby jak najszybciej zauważyć kleszcza i go usunąć.