Konińskie Archiwum Społeczne ma już ok. 20 tys. pamiątek z życia regionu

Zdjęcia, dokumenty a nawet… karaibskie muszle – takie zbiory po ponad pięciu latach działalności posiada Konińskie Archiwum Społeczne. Każdy chętny może oddać do niego swoje pamiątki.

Ok. 20 tys. obiektów ma już w swoich zbiorach Konińskie Archiwum Społeczne. Od końca 2020 r. działa przy Miejskiej Bibliotece Publicznej w Koninie. Archiwum społeczne, bo tworzone tak naprawdę przez całą społeczność Konina i okolic. Każdy chętny może przekazać do archiwum pamiątki związane z życiem i historią miasta.

To drzwi do dalszych poszukiwań

Najwięcej do archiwum – jak mówi odbywająca w nim staż Ewa Jasiulewicz – trafia zdjęć i dokumentów. Ale są też czasem rzeczy wyjątkowe. Trafiły się już np. muszle z Karaibów oraz inne pamiątki i dokumenty związane z rejsem do tego odległego miejsca przekazane przez żonę jednego z konińskich podróżników czy, tak jak ostatnio, pieczęć żydowska z przełomu XVIII i XIX w. odnaleziona przez jednego z mieszkańców.

– To nie zbiór w pudełku rzeczy zakurzonych, który jest gratem na strychu, ale coś, co jest drzwiami do dalszych poszukiwań, znajdywania powiązań miedzy ludźmi, miejscami. Zbiory archiwów społecznych uzupełniają się ze zbiorami archiwów państwowych. Te rzeczy często marnowałyby się na śmietnikach, a teraz jest miejsce, gdzie mogą trafić, żeby zostać odnalezione – podkreśla Ewa Jasiulewicz.

Dla kierowniczki archiwum Barbary Andrzejewskiej, zgromadzone w archiwum społecznym zbiory to przede wszystkim możliwość opowiedzenia historii w wydaniu tym najbardziej lokalnym. – Bardzo często uczymy się w szkole o dziejach politycznych, gospodarczych, a nie widzimy w tym wszystkim, że historia to przede wszystkim historia życia poszczególnych osób. O tym często nigdzie się nie uczy, a my to chcemy utrwalić – mówi.

Każdy może je badać

Oddawane do archiwum przedmioty są nie tylko zbierane. W miarę możliwości pracownicy je opisują i katalogują. Z najciekawszych tworzone są wystawy – jak np. ta o aktorze i działaczu opozycyjnym z regionu konińskiego Szymonie Pawlickim.

Zbiory społecznego archiwum można również badać. Część z nich udostępniona jest online na stronie zbioryspoleczne.pl. Pozostałe – te, dla których osoby oddające nie wyraziły na to zgody – są dostępne fizycznie i cyfrowo w siedzibie Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Zofii Urbanowskiej w Koninie.

Ich badanie potrafi prowadzić do fascynujących odkryć i pozwala przywracać pamięć o zapomnianych mieszkańcach Konina. W ten sposób archiwum społeczne odkryło historię rodziny Kubiszewskich. Podczas sprzątania jednego z mieszkań w Koninie nowy właściciel znalazł stare książki, które przyniósł do biblioteki. Wśród nich był słownik polsko-niemiecki z pieczątką niemieckiego obozu jenieckiego z czasów II wojny światowej oraz podpisem „Zygmunt Kubiszewski, Murnau, 2 II 1940 r.”. Udało się ustalić, że był to podporucznik 68. pułku piechoty Wojska Polskiego – opowiada Barbara Andrzejewska.

– Zaapelowaliśmy do mieszkańców Konina o pomoc w zebraniu informacji o Zygmuncie Kubiszewskim i jego rodzinie. Zgłosił się jeden z mieszkańców miasta, który był sąsiadem rodziny. Podarował nam kilka fotografii i opowiedział historię Kubiszewskich. Dowiedzieliśmy się również, że rodzina mieszkała w Starym Koninie, na Placu Wolności. Z czasem do archiwum trafiły kolejne zdjęcia i w ten sposób zapomniana historia konińskiej rodziny ożyła – powiedziała kierowniczka archiwum.

Zapraszają na „konińskie wspominki”

Swoje pamiątki do archiwum społecznego oddawać może każdy chętny. Każdemu przekazaniu towarzyszy podpisanie umowy, w której określone są warunki ich oddania i ewentualnej publikacji. Istnieje możliwość zezwolenia archiwum na digitalizację zbiorów bez ich fizycznego przekazywania – przedmioty pożyczane są jedynie na czas ich sfotografowania i skatalogowania, a później wracają do ich pierwotnego właściciela. Ich cyfrowe kopie przechowywane są w archiwum.

Historie związane z przekazanymi do archiwum przedmiotami mają szansę już niedługo ożyć. 27 lutego o godz. 11.00 w sali konferencyjnej w bibliotece przy ul. Dworcowej 13 odbędą się „konińskie wspominki”, czyli spotkanie wokół fotografii i innych obiektów, które udało się zebrać i opracować. – Chciałabym abyśmy usiedli przy nich tak, jak siada się przy albumie z fotografiami i trochę powspominali – zaprasza Ewa Jasiulewicz.