Społeczny mural w Koninie. Poznaj kolejnych bohaterów akcji

Zofia Urbanowska, Elżbieta Rakuszanka, Heliodor Sztark i Andrzej Dragan – to czworo kolejnych bohaterów, których sylwetki mają szansę znaleźć się na pierwszym muralu społecznym w Koninie.

Koncepcja muralu zakłada pokazanie postaci w „warholowskim” stylu. W ramach konińskiego projektu wybrano 12 postaci związanych z Koninem — 6 kobiet i 6 mężczyzn. Poniżej przedstawiamy kolejnych czworo kandydatów, którzy znaleźli się na tej liście.

Heliodor Sztark – polski inżynier budownictwa, dyplomata, urzędnik konsularny, wykładowca akademicki, urodzony w Koninie w 1886 r., jako syn Daniela i Natalii z d. Petschke. Absolwent politechnik w Darmstadt i Brnie. Był zatrudniony w Łodzi, Warszawie, Moskwie, na Białorusi oraz na kolei Murmańskiej (1915–1918). Z ramienia Polskiej Misji Wojskowej prowadził biuro werbunkowo-rejestracyjne w Archangielsku (1919). W tymże roku powrócił do kraju, podejmując służbę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, m.in. na stanowiskach: kierownika konsulatu, wicekonsula/konsula w Kolonii (1919–1922), pracownika MSZ (1922–1926), konsula w Leningradzie (1926–1928), pracownika Departamentu Administracyjnego MSZ (1928–1931), konsula i kierownika konsulatu/konsula generalnego w Szczecinie (1931–1938), pracownika MSZ (1938), likwidatora poselstwa w Wiedniu w randze konsula generalnego (1938), konsula generalnego w Pittsburghu (1938–1945). Tuż przed wybuchem II wojny światowej pomagał obywatelom polskim żydowskiego pochodzenia wydostać się z Niemiec. Następnie osiadł w Weslaco w Teksasie, m.in. prowadząc lektorat z języka rosyjskiego w Pan American College w Edinburgu (obecnie University of Texas Rio Grande Valley) i w bazie lotniczej w Harlingen (Harlingen Air Force Base), a także propagując utwory Chopina, Karłowicza i Szymanowskiego. Władał również angielskim, francuskim, niemieckim i rosyjskim. Został pochowany na cmentarzu katolickim w dolinie rzeki Rio Grande.

Elżbieta Rakuszanka – królowa polska i wielka księżna litewska, posiadaczka starostwa w Koninie (1461–1505) i w Pyzdrach (1461–1505), urodzona w Wiedniu ok. 1437 r., córka Albrechta II Habsburga i Elżbiety Luksemburskiej. 10 lutego 1454 r. Elżbieta poślubiła w katedrze krakowskiej polskiego króla Kazimierza IV Jagiellończyka i została koronowana na królową. Małżeństwo pobłogosławił święty Jan Kapistran – założyciel klasztorów obserwanckich w Polsce, zwanych bernardynami. Królowa Elżbieta wywierała znaczny wpływ na politykę męża. Jej pozycja wzrosła w 1457 r., po śmierci brata Władysława Pogrobowca, gdy stała się spadkobierczynią tronu Czech i Węgier. Jako dziedziczka tych królestw podjęła starania o osadzenie tam Jagiellonów w osobie swego najstarszego syna Władysława. Zwana jest matką królów, gdyż czterech z jej synów zostało królami (Władysław Jagiellończyk – król Czech i Węgier, Aleksander Jagiellończyk – król Polski i wielki książę litewski, Jan I Olbracht – król Polski i wielki książę litewski, Zygmunt I Stary – król Polski i wielki książę litewski), a córki Elżbiety poprzez swoje małżeństwa zostały skoligacone z większością panujących wówczas dynastii europejskich (Zofia – elektorowa brandenburska, Anna – księżna pomorska, Barbara – księżna saska, Elżbieta – księżna legnicka). Zmarła w 1505 r.

Zofia Urbanowska – urodziła się 15 maja 1849 roku w rodzinie zubożałego szlachcica Wincentego Urbanowskiego, w tym czasie administratora folwarku w Kowalewku k. Konina, i Katarzyny z Modelskich. Dzieciństwo spędziła w Laskówcu u dziadków, do których przenieśli się jej rodzice. W 1860 roku rozpoczęła naukę w Instytucie Rządowym w Kaliszu, później uczęszczała do gimnazjum sióstr urszulanek w Poznaniu, gdzie zdała maturę. W wieku 21 lat Urbanowska zaczęła pracę w „Gazecie Polskiej”, a w 1874 r. przeniosła się do Warszawy, rozpoczynając pracę jako nauczycielka na pensji Jadwigi Sikorskiej. W tym samym roku Urbanowska zadebiutowała wydaną pod pseudonimem „J.” nowelą „Znakomitości”. Z uznaniem krytyki i czytelników spotkał się wydany w 1884 roku „Gucio zaczarowany”, a w 1890 roku – „Róża bez kolców”. Na początku XX wieku Urbanowska zamieszkała w Koninie, w dworku będącym poprzednio własnością jej matki. W 1930 roku władze Konina nadały jej honorowe obywatelstwo. Zmarła 1 stycznia 1939 roku.

Andrzej Dragan – urodził się 16 maja 1978 roku w Koninie. Polski fizyk, teoretyk, artysta i popularyzator nauki. Zdobywca nagród krajowych i międzynarodowych. Profesor na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz profesor wizytujący na Narodowym Uniwersytecie Singapuru. Zajmuje się m.in. informacją kwantową w wersji relatywistycznej. Napisał 50 prac z zakresu optyki kwantowej, relatywistycznej teorii informacji kwantowej, teorii względności, kwantowej teorii pola w zakrzywionych czasoprzestrzeniach oraz trzy książki: „Kwantechizm, czyli klatka na ludzi”, „Unusually Special Relativity” oraz „Kwantechizm 2.0”. Jako fotograf wypracował własną technikę cyfrowej obróbki fotograficznej, nazywaną „efektem Dragana”, która zapoczątkowała szeroko powielany styl portretu. Jest autorem filmów artystycznych, reklam dla największych platform oraz teledysków.

Sylwetki poprzedniej czwórki kandydatów dostępne są TUTAJ. W najbliższy czwartek przybliżymy pozostałe cztery postaci:

• Frania Beatus
• Janina Komornicka
• Doktor Piotr Janaszek
• Kazimierz Gmerek

Ze wszystkich kandydatur wybierzemy wspólnie 6 osób, które znajdą się na muralu. Głosowanie na portalu LM.pl ruszy 22 września. Społeczny mural powstanie 7 października, a do malowania zaprosimy wszystkich mieszkańców.

Pomysłodawcą akcji jest Mateusz Dryjer z XC Studio Kreatywne, który realizuje projekt artystyczny LNW – Lokalny Narrator Wizualny. Zakłada on interakcję z mieszkańcami danego miejsca w obszarze kultury. Głównym jego celem jest oddziaływanie obrazem, a także przybliżanie historii tych miejsc, gdzie stworzony zostaje mural. Każde miejsce ma swoją historię, związane z nią symbole, ludzkie losy, budowle, faunę i florę, a także smaki, zapachy, kolory… Te elementy składają się na to, co dla LNW jest najistotniejsze – mogą one budować tożsamość regionu bądź danego miejsca. Tych walorów często nie są świadomi sami mieszkańcy, którzy nie zdają sobie sprawy z bogactwa ich codziennego otoczenia. Obraz więc może być nośnikiem eksponującym te walory. Jednocześnie może skłaniać do refleksji, a także być pretekstem do spotkania się ze swoją tożsamością.