Synagoga w Sompolnie zyskała nowe życie

Synagoga z Sompolna jako zabytek zadbany w ogólnopolskim konkursie. 

To wyróżnienie dla Miejsko – Gminnej Biblioteki Publicznej, która zajmuje przepiękne wnętrza dawnej synagogi. Odnowiona z pietyzmem, dbałością o szczegóły, może się z dumą ubiegać o tak zacny tytuł. „Zabytek Zadbany” to ogólnopolski konkurs Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nagradza właścicieli i zarządców, którzy znakomicie wywiązują się z opieki nad zabytkami. Promuje najlepsze wzory konserwacji i właściwe użytkowanie. Od jedenastu lat konkurs prowadzi Narodowy Instytut Dziedzictwa. Ma kilka kategorii i w każdej kapituła nominowała po cztery obiekty, z których wyłoni laureata.

Sompoleńska synagoga znalazł się w tym gronie. A z jakimi konkuruje? W zakresie adaptacji obiektów zabytkowych przyznano nominacje dla: kamienicy przy ul. Rycerskiej 10 w Gdańsku (woj. pomorskie, właściciel: Gdańska Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna Sp. z o.o.), domu Wiedemanna w Pruszczu Gdańskim (woj. pomorskie, właściciel: Gmina Miejska Pruszcz Gdański), synagogi w Sompolnie (woj. wielkopolskie, właściciel: Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Sompolnie), siedziby Państwowej Szkoły Muzycznej w Żaganiu (woj. lubuskie, zarządca: Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia w Żaganiu).

Rozstrzygnięcie konkursu na listopadowej gali. Zanim to nastąpi, warto zajrzeć do biblioteki, która odnalazła się w zabytkowych wnętrzach. Wcześniej był tam magazyn spółdzielni ogrodniczej w Sompolnie. Ten stan przypominają archiwalne zdjęcia. Pierwszy remont synagogi przeprowadzono przed 1990 rokiem. Po magazynach było co robić. Zadbano jednak o przywrócenie dawnego wyglądu. Potem wyremontowany obiekt został oddany do dyspozycji książnicy, która opuściła piętro przy rynku, zwalniając miejsce dla Gminnego Ośrodka Kultury. Ówczesny burmistrz Stanisław Dunaj otrzymał od ówczesnego ministra kultury i sztuki - Kazimierza Dejmka nagrodę pierwszego stopnia za przekazanie wyremontowanego obiektu miejscowej bibliotece.  

W 2019 zakończył się generalny remont budynku (dotacja z Narodowego Programu Czytelnictwa i budżetu samorządu), a w tym wymiana okien, drzwi, instalacji grzewczej, pokrycia dachu, docieplenie stropu, malowanie w środku i na zewnątrz. Zmieniła się kolorystyka. Wszystko pod bacznym okiem konserwatora zabytków. - Często odwiedzają nas potomkowie Żydów  – mówi Katarzyna Janicka, dyrektor MGBP. -  Sompolno to było kiedyś miejsce trzech kultur. Świadczy o tym kościół ewangelicko – augsburski, katolicki, synagoga.

Na dole jest teraz wypożyczalnia dla dorosłych, kącik prasowy i czytelnia. Na górze wypożyczalnia dla dzieci i młodzieży, kącik z internetem, klub malucha. Na zewnątrz wyeksponowano mecewy, które zostały wyciągnięte z miejscowego bruku. Biblioteczne kroniki utrwaliły gości, którzy na przestrzeni lat odwiedzali synagogę, między innymi Theo Richmond, autor książki „Uporczywe Echo. Sztetl Konin”. Byli także przedstawiciele Knesetu - izraelskiego parlamentu oraz wielu gości, którzy podziwiali odrestaurowany obiekt służący mieszkańcom.

Sompolno zyskało bowiem Zabytek Zadbany, którym powinno się chwalić na wszystkie strony świata. My już przyznaliśmy ten tytuł.  

PS. Jak miło było zobaczyć po latach własne publikacje prasowe (gdy nie było internetu), które utrwalono w kronice.