Amerykańskie flagi zawisły sto lat temu na balkonie konińskiego urzędu

Na początku 1926 roku powstał „Komitet Uroczystego Obchodu w całej Polsce 150-letniej rocznicy Niepodległości Stanów Zjednoczonych Ameryki”. Zbieranie podpisów pod tekstem „W dniu Waszego święta narodowego chcemy dzielić z Wami radość i życzyć waszemu państwu i waszemu narodowi jak najpomyślniejszego rozwoju na przyszłość ku dobru i szczęściu całego rodzaju ludzkiego” rozpoczęto od rozesłania do szkół arkuszy. Szacowano, że na jednym można ich zmieścić aż 200. Każdy kosztował 1 lub 2 zł. Choć za nie zapłacono, nie wszystkie wróciły. Na przykład nie ma żadnego z powiatu wrzesińskiego.

Tłumy i medale

Kulminacja przeprowadzonych w całej Polsce obchodów nastąpiła oczywiście 4 lipca.

„Po przemówieniu pana Kotnowskiego orkiestra odegrała powtórnie hymn amerykański, poczem rozległy się gromkie okrzyki na cześć Stanów Zjednoczonych” – donosił „Pomorzanin. Gazeta Ziemi Kaszubskiej” z 8 lipca. – „W odpowiedzi na owację zabrał głos p. Stetson (John B. Stetson, poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny Stanów Zjednoczonych w Polsce – dop. RO) wyrażając uczucia wdzięczności Ameryki za dowody sympatii ze strony Polski”.

„Po zakończeniu przemówień prezes Kotnowski wręczył medale pamiątkowe p. Prezydentowi Rzeczpospolitej oraz posłowi Stetsonowi, którzy następnie w otoczeniu komitetu obchodu i przedstawicieli władz przeszli na ratusz, skąd przyjęli defiladę oddziałów wojskowych, policji, strzelców, sokołów, harcerzy oraz szkół miejskich. Defiladzie przypatrywały się olbrzymie tłumy publiczności".

Defilada i koncert

Podobnie było w Koninie. Po mszy w kościele pw. św. Bartłomieja „wojsko, korporacje, stowarzyszenia, szkoły, straże ogniowe, przy dźwiękach czterech orkiestr przemaszerowały w Rynek”. Po wygłoszeniu mów z balkonu odbyła się „defilada licznie przybyłych na uroczystość Straży Ogniowych z powiatu Konińskiego”. A na zakończenie w rynku odbył się koncert dwóch orkiestr.

Jak wspomniałem w poprzednim tekście na ten temat, wśród zdigitalizowanych stron deklaracji można znaleźć 72 miejscowości powiatu konińskiego. Ponieważ przez minione sto lat granice powiatu się zmieniły, są wśród nich na przykład Tuliszków czy Władysławów albo Wyszyna a brakuje choćby Sompolna czy Kazimierza Biskupiego. Ta ostatnia miejscowość sto lat temu leżała na terenie powiatu słupeckiego. Wśród 76 podpisów znalazłem tam liczne nazwiska osób, których potomkowie wciąż mieszkają w tej miejscowości: Dławichowski, Horowski, Konopczyński, Neneman, Smorawski, Sypniewski czy Wapniarski. Wciąż zachęcam do poszukiwań i dzielenia się z nami ich rezultatami, bo temat na pewno będzie jeszcze wracał.

Na zdjęciu (źródło: Broszura „Sto lat deklaracji...”): Waszyngton, 14 października 1926. Wręczenie Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych stronie amerykańskiej. Od lewej: Leopold Kotnowski, prezydent USA Calvin Coolidge, Jerzy Iwanowski (polityk i działacz społeczny), Jan Ciechanowski (ambasador RP w Waszyngtonie).