Problemy z wypłatami z ustawy osłonowej. „Tak nie wolno traktować pracowników”

Opóźnienia w wypłatach odpraw oraz emerytur górniczych i energetycznych zagwarantowanych ustawą osłonową zgłosli podczas posiedzenia sejmowej podkomisji przedstawiciele ZE PAK. Ministerstwo deklaruje, że pieniądze będą, związkowcy oskarżają: „Tak nie wolno traktować pracowników”.

Blisko 800 pracowników ZE PAK ma w 2026 r. skorzystać z jednorazowych odpraw oraz urlopów górniczych i energetycznych zagwarantowanych ustawą osłonową – przekazał podczas wtorkowej podkomisji ds. sprawiedliwej transformacji wiceprezes spółki Andrzej Janiszowski. Jednocześnie jednak przyznał, że pojawiły się problemy z terminowymi wypłatami świadczeń dla pracowników.

Brakuje 30 mln zł

Ustawa osłonowa uchwalona została w 2023 r. i miała zagwarantować pracownikom ZE PAK jednorazowe odprawy lub przedemerytalne urlopy górnicze. Realne pieniądze, z powodu procedury notyfikacji programu przez UE a następnie nowelizacji ustawy, która blokowała jej wejście w życie, zaczęły pojawiać się dopiero w 2025 r., ale jeszcze w niewielkiej wielkości. Na dobre ruszyć mają w tym roku.

Okazało się, że już w styczniu pojawiły się problemy. Ministerstwo Aktywów Państwowych podpisało umowę z ZE PAK dopiero pod koniec stycznia, co spowodowało opóźnienia w wypłatach pieniędzy dla pracowników. Perspektywa na najbliższe miesiące jest równie niewesoła. Andrzej Janiszowski przyznał, że spółce brakuje obecnie od państwa 30 mln zł na wypłatę świadczeń dla wszystkich zweryfikowanych pracowników. To powoduje, że ZE PAK już zdecydował o wstrzymaniu części z nich – na razie dla czterech osób, które miały otrzymać jednorazowe odprawy.

„To bardzo zły przykład”

– Rozumiem, że mogły być pewne poślizgnięcia na początku, ale nie teraz. Tak nie wolno traktować pracowników. To są ludzie, którzy oddali węgiel za to, żebyśmy mieli czystą energię – krytykowała przedstawicieli rządu przewodnicząca Międzyzakładowego Związku Zawodowego Pracowników Inżynieryjno-Technicznych „Kadra” przy PAK KWB Konin.

– Dla całego procesu to bardzo zły przykład, to źle oddziałowuje na naszą załogę – przyznał prezes PAK KWB Konin Dariusz Szymczak. Jak wskazał, za każdą decyzją wstrzymującą wypłaty odpraw stoją realne problemy pracowników, którzy mieli odchodzić do innych firm, a ich zatrudnienie w ZE PAK musi być przedłużane, by nie stracili pieniędzy.

MAP: pieniądze będą

Przedstawiciele rządu deklarowali, że pieniądze na wypłaty świadczeń do ZE PAK trafią. Jak wskazali, opóźnienia wynikały z procedur prawnych. Najpierw trzeba było czekać na nowelizację ustawy, która proces realnie uruchomiła. Na dodatek Ministerstwo Finansów zdecydowało, że pieniądze będą wypłacane z rezerwy celowej budżetu państwa, a wnioski do niej składać można dopiero od stycznia.

Wiceminister MAP Eliza Zeidler deklarowała jednak, że pieniędzy w tym roku wystarczy. Obecnie trwa przenoszenie pieniędzy przeznaczonych dla sektora energetycznego na sektor górniczy, a następnie podpisany ma zostać aneks z ZE PAK dotyczący zwiększenia środków na ten rok.

Skorzystać ma 23 tys. pracowników

– Ja po prostu w te deklaracje nie wierzę – oceniła Alicja Messerszmidt, wskazując, że już w zeszłym roku ministerstwo deklarowało, że proces będzie wyglądał sprawniej.

Bardziej pozytywnie nastawiony do stanowiska MAP był wiceprezes Andrzej Janiszowski. – Cieszymy się z deklaracji, że te środki będą – powiedział.

Ustawa osłonowa obejmie blisko 23 tys. pracowników w całej Polsce, ale to właśnie górnicy i energetycy z grupy ZE PAK korzystają z niej jako pierwsi. Program zakłada płatne urlopy dla pracowników, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego brakują maksymalnie cztery lata oraz roczne odprawy, które mogą zastąpić odprawy w ramach układów zbiorowych pracy. Ma trwać do 2034 roku.